Tire’de uzun süredir konuşulan ancak yüksek sesle dile getirilmeyen bir konu, son günlerde somut iddialarla yeniden gündemde. Bir sosyal medya hesabında paylaşılan ve yerel basına yönelik olduğu öne sürülen ödeme listesi, kamuoyunda ciddi soru işaretleri doğurdu. Ve Gazeteci Serkan Candaş bu iddiaları defalarca dile getirmişti daha önce.
Listede yer aldığı iddia edilen rakamlar küçük değil. Daha da dikkat çekici olan ise bu ödemelerin düzenli olduğu ve belirli kişi ya da yapılar etrafında yoğunlaştığı yönündeki iddialar.
Bu noktada meselenin özü şudur; Bu ödemeler kamu kaynaklarının belirli bir medya düzeni oluşturmak için mi kullanıldı?
Daha önce de defalarca yazdık; Tire’de kamu kaynaklarının kullanımı konusunda şeffaflık sorunu var. İsim vermeden de olsa bu mekanizmanın varlığına defalarca işaret ettim, zaten isimleri Tire kamuoyu çok iyi biliyordu. Bugün gelinen noktada, kamuya açık mecralarda dolaşan iddialar, artık bu konunun görmezden gelinemeyeceğini gösteriyor. Fakat Tire’deki siyasi partiler, STK’lar ve halk ne yazık ki susuyor. Fakat kimse bu paraların kendi, çocukları ve torunlarının cebinden çıktığının, geleceğinden çalındığının farkında değil. Benim anladığım kadarıyla, insanlar bu sözde basın kuruluşunun parayla satın aldığı ve yükselttiği takipçilerden korkuyor, tabii belediye başkanı, başkan yardımcıları, belediye çalışanları, meclis üyeleri, esnaf ve yereldeki siyasi partilerde!
İddialara göre bazı yerel basın temsilcilerine düzenli ödemeler yapılmakta. Bu ödemelerin karşılığında ne üretildiği, hangi hizmetin verildiği ve en önemlisi bu hizmetlerin piyasa koşullarına uygun olup olmadığı ise belirsiz. Çocukluk ve arkadaşlık kontenjanından hortum bağlanmış ve kıymetli Tirelilerin parası akıtılıyor o tarafa doğru.
Daha kritik bir iddia ise şu; Bu yapı içerisinde yer alan bazı isimlerin, aldıkları ödemelerin bir kısmını başka medya aktörlerine aktardığı öne sürülüyor. İddiaya göre biri her ay 38 bin TL alıyor ve 8 bin TL’sini başka birine veriyor o da sayfasında yandaş yazıları paylaşıyor. Eğer bu doğruysa, burada sadece bir ödeme değil, organize bir dağıtım mekanizması söz konusu oluyor.
Bu tablo, yalnızca etik bir tartışma değildir. Bu, doğrudan kamu kaynaklarının kullanımıyla ilgili bir denetim konusudur.
Belediyelerin doğrudan alım yöntemiyle hizmet satın alması mümkündür. Ancak bu yöntemin istisnai olması gerekir. Süreklilik arz eden, aynı kişi ve kurumlar etrafında dönen ve yüksek meblağlara ulaşan ödemeler söz konusuysa, burada ‘doğrudan alım’ ile ‘sistematik kaynak aktarımı’ arasındaki çizgi sorgulanır ve yasal süreç başlar. Aslında belediye yetkilileri bunu bilmesi gerekiyordu. Bu yüzden imza atanların, ödeme yapanların, ödeme alanların ve göz yumanların başı çok ağrıyacak.
Yerel basının büyük bölümünün bu iddialar karşısında sessiz kalması ise ayrı bir tartışma başlığıdır. Çünkü gazetecilik, tam da bu tür durumlarda konuşmayı gerektirir. Tabii eğer gerçek anlamda gazeteciyseniz!
Eğer bir medya yapısı, gelirinin önemli kısmını sorgulaması gereken bir kurumdan sağlıyorsa, burada bağımsızlıktan söz etmek güçleşir. Bu durumda ortaya çıkan yapı, gazetecilik değil; kurumsal iletişim faaliyetidir. Reklam ve tanıtımdır.
Bu yazı bir hüküm cümlesi değildir.
Bu yazı, açık ve net sorular içeren bir çağrıdır:
- Bu ödemeler yapıldı mı?
- Yapıldıysa hangi hizmetin karşılığıdır?
- Hizmet alımları hangi kriterlere göre belirlenmiştir?
- Aynı kişi ve kurumlara düzenli ödeme yapılmasının gerekçesi nedir?
- İddia edildiği gibi bir ‘dağıtım zinciri’ var mıdır?
- Neden herkese açık ihale yapılmadı?
- Başlangıç ve bitiş tarihi neden aynı gündür?
- Tarihler neden sorunludur?
Daha birçok soru sorabiliriz, çünkü nereden tutsak elimizde kalıyor.
Bu soruların muhatabı bellidir.
Şeffaflık, bu tür tartışmaların tek panzehiridir. Ancak aksi bir durum varsa, bu sadece yerel bir tartışma olarak kalmaz.
Türkiye’de benzer iddiaların farklı şehirlerde adli süreçlere konu olduğu biliniyor. En güzel örnek Uşak Belediyesi ve şu an cezaevindeki başkanı ve yerel medya patronudur. Bu nedenle Tire’deki gelişmelerin de ilgili denetim mekanizmalarının radarına girmesi sürpriz olmayacaktır.
Unutulmaması gereken basit bir gerçek var. Kamu kaynağı, kişisel tasarruf alanı değildir.
Ve en önemlisi; Gazetecilik, susarak değil; sorarak ve eleştirerek yapılır. Gazetecilik “Ekmek parası” dediğiniz yerde biter!
News
